Base form
'Dichtbij' geeft aan dat iets of iemand zich op een korte afstand bevindt. Het wordt vaak gebruikt om locaties te beschrijven, maar kan ook figuurlijk gebruikt worden (bijv. 'dichtbij de waarheid').
Positions in sentence
Eindpositie (na het werkwoord of object)
Neutraal, geeft locatie aan zonder extra nadruk.
Middenpositie (na het onderwerp, voor het werkwoord)
Licht nadruk op de nabijheid, vaak in combinatie met 'hier' of 'daar'.
Beginpositie (voor het onderwerp)
Sterke nadruk op de locatie, vaak in formele of beschrijvende zinnen.
Comparative
Wordt gebruikt om een vergelijking van afstand aan te geven. Vaak gecombineerd met 'dan' (bijv. 'dichterbij dan...').
Superlative
Wordt meestal gebruikt als bijvoeglijk naamwoord (bijv. 'het dichtstbijzijnde park'). Als bijwoord is het minder gebruikelijk, maar mogelijk (bijv. 'Hij woont het dichtstbij').
Common combinations
with "hier"
Combinatie met 'hier' benadrukt dat iets in de directe omgeving is.
with "daar"
Combinatie met 'daar' geeft aan dat iets in de buurt van een eerder genoemd punt is.
with "heel"
Versterkt de betekenis van 'dichtbij' om aan te geven dat iets echt vlakbij is.
with "te"
Geeft aan dat de nabijheid een probleem of risico vormt.
Similar words
vlakbij
Iets informeler dan 'dichtbij', vaak gebruikt in spreektaal. Geeft een nog kortere afstand aan.
nabij
Formeler dan 'dichtbij', vaak gebruikt in schrijftaal of formele contexten. Kan ook figuurlijk gebruikt worden.
bij
Minder specifiek dan 'dichtbij'. Wordt vaak gebruikt in combinatie met een specifieke locatie (bijv. 'bij het station').
om de hoek
Informeel, geeft aan dat iets heel dichtbij is, vaak binnen loopafstand.
Important notes
- usage:'Dichtbij' kan zowel letterlijk (afstand) als figuurlijk (bijv. 'dichtbij de oplossing') gebruikt worden. In figuurlijke zin is het vaak formeler.
- position:Als 'dichtbij' aan het begin van de zin staat, wordt het vaak gevolgd door een inversie (omdraaiing van onderwerp en werkwoord). Bijv. 'Dichtbij staat een boom.'
- irregular:De overtreffende trap 'dichtstbij' wordt bijna altijd als bijvoeglijk naamwoord gebruikt (bijv. 'het dichtstbijzijnde café'). Als bijwoord is het zeldzaam.
- register:In formele teksten wordt soms 'nabij' gebruikt in plaats van 'dichtbij'. In spreektaal is 'vlakbij' gebruikelijker.
I built this dictionary to be the most complete Dutch learner's resource of its kind. Definitions and examples are generated, so you may spot the occasional mistake — trust your instincts.