Dood
Singular forms
'Dood' is meestal een zelfstandig naamwoord dat niet-telbaar is. Het verwijst naar het abstracte concept van het einde van het leven. In de betekenis van 'het overlijden van iemand' kan het soms wel telbaar zijn (bijv. 'een plotselinge dood').
- Definite (de/het)
- Indefinite (een)
- Without article
Plural forms
De meervoudsvorm 'doden' wordt gebruikt om te verwijzen naar overleden personen, niet naar het concept dood zelf. Bijvoorbeeld: 'De doden van de oorlog worden herdacht.'
- Definite (de)
- Without article
Diminutive form
Het verkleinwoord 'doodje' wordt bijna nooit gebruikt en klinkt onnatuurlijk. Het kan soms in kinderlijke of poëtische context voorkomen, maar is niet standaard.
zeer informeel/poëtisch
Common compounds
doodsoorzaak
de reden waarom iemand is overleden
doodstraf
de straf waarbij iemand ter dood wordt gebracht
doodziek
heel erg ziek, bijna stervend
schijndood
een toestand waarin iemand lijkt dood te zijn, maar het niet is
doodlopend
een straat of weg die nergens naartoe gaat
Common word combinations
sterven aan
Hoewel 'dood' zelf niet de oorzaak is, wordt 'sterven aan' soms gebruikt in algemene zin, maar meestal met een specifieke oorzaak (bijv. 'sterven aan kanker').
vechten tegen
Gebruikt om aan te geven dat iemand probeert te overleven in een levensbedreigende situatie.
de angst voor
Een veelvoorkomende uitdrukking om de angst voor sterven aan te geven.
tot de dood
Betekent 'voor altijd', vaak gebruikt in formele of plechtige contexten.
dood en verderf
Een vaste uitdrukking die grote verwoesting en sterfte beschrijft.
Important notes
- countability:'Dood' is meestal niet-telbaar als het gaat om het abstracte concept. In de betekenis van 'een manier van sterven' kan het wel telbaar zijn (bijv. 'een gewelddadige dood').
- usage:In veel uitdrukkingen en samenstellingen wordt 'dood' zonder lidwoord gebruikt, zoals in 'doodmoe', 'doodstil' of 'doodschieten'.
- register:In formele contexten (bijv. nieuwsberichten of officiële documenten) wordt vaak 'overlijden' gebruikt in plaats van 'dood'.
- irregular:Het verkleinwoord 'doodje' bestaat wel, maar wordt bijna nooit gebruikt. Het klinkt onnatuurlijk en wordt alleen in zeer specifieke (bijv. poëtische) contexten toegepast.
I built this dictionary to be the most complete Dutch learner's resource of its kind. Definitions and examples are generated, so you may spot the occasional mistake — trust your instincts.