Base form
'Waardoor' wordt gebruikt om een oorzaak of reden aan te geven die leidt tot een gevolg. Het verbindt twee zinnen en legt de nadruk op de relatie tussen oorzaak en gevolg. Het is formeler dan 'daardoor' of 'hierdoor'.
Positions in sentence
begin van de bijzin (na hoofdzin)
De oorzaak (waardoor) wordt benadrukt als gevolg van de hoofdzin.
midden in de bijzin (na onderwerp)
Minder gebruikelijk; de nadruk ligt meer op het onderwerp van de bijzin.
in vraagzinnen (inversie)
De vraag richt zich direct op de oorzaak.
Comparative
Het woord 'waardoor' is een voornaamwoordelijk bijwoord en heeft geen vergrotende of overtreffende trap. Het drukt altijd een oorzaak-gevolgrelatie uit zonder gradatie.
Superlative
Zie opmerking bij 'comparative'.
Common combinations
with "daardoor"
'Daardoor' wordt vaak gebruikt als synoniem van 'waardoor', maar 'waardoor' is formeler en wordt vaker in schrijftaal gebruikt.
with "zodat"
'Zodat' drukt ook een gevolg uit, maar legt meer nadruk op het doel of de intentie achter de handeling.
with "hierdoor"
'Hierdoor' wordt gebruikt om naar een oorzaak te verwijzen die net genoemd is, vaak in informele contexten.
Similar words
daardoor
Minder formeel dan 'waardoor', vaker gebruikt in spreektaal. Verwijst naar een oorzaak die eerder is genoemd.
hierdoor
Informeel, verwijst direct naar een oorzaak die net is genoemd. Vaak gebruikt in gesproken Nederlands.
zodat
Drukt een doel of intentie uit in plaats van een directe oorzaak-gevolgrelatie.
Important notes
- usage:'Waardoor' kan niet worden gebruikt om naar personen te verwijzen. Bij personen gebruik je 'door wie'. Bijv.: 'De man, door wie ik geholpen werd, was vriendelijk.'
- position:In complexe zinnen kan 'waardoor' soms verwarring veroorzaken. Zorg ervoor dat de oorzaak en het gevolg duidelijk met elkaar verbonden zijn.
- register:Vermijd 'waardoor' in zeer informele gesprekken of teksten. Kies in die gevallen voor 'daardoor' of 'hierdoor'.
I built this dictionary to be the most complete Dutch learner's resource of its kind. Definitions and examples are generated, so you may spot the occasional mistake — trust your instincts.