Base form
'Neer' is een richtingsbijwoord dat 'naar beneden' of 'op de grond' betekent. Het wordt vaak gebruikt om een beweging naar een lager punt aan te geven, of om aan te geven dat iets geplaatst wordt. In figuurlijke zin kan het 'minachting' uitdrukken (bijv. 'op iemand neerkijken').
Positions in sentence
Voor het werkwoord (in hoofdzinnen)
Normale nadruk op de handeling van neerzetten.
Achter het werkwoord (in bijzinnen)
Minder nadruk op 'neer', meer op de handeling zelf.
Aan het begin van de zin (voor nadruk)
Sterke nadruk op het neerkomen, vaak in poëtisch of dramatisch taalgebruik.
Na het lijdend voorwerp
Neutrale nadruk, focus op het object.
Comparative
'Neer' is een richtingsbijwoord en heeft geen vergrotende of overtreffende trap. Gebruik in plaats daarvan combinaties zoals 'verder naar beneden' of 'dieper neer'.
Superlative
Zie opmerking bij 'comparative'.
Common combinations
with "zetten"
'Neerzetten' is een veelvoorkomende combinatie die 'plaatsen' of 'laten staan' betekent.
with "leggen"
'Neerleggen' betekent 'voorzichtig plaatsen', vaak gebruikt voor objecten of personen.
with "komen"
'Neerkomen' betekent 'naar beneden bewegen en landen'.
with "kijken"
'Neerkijken' kan letterlijk ('naar beneden kijken') of figuurlijk ('minachten') betekenen.
with "met"
'Met' wordt vaak gebruikt om het geluid of de manier van neerkomen te beschrijven.
Similar words
omlaag
'Omlaag' betekent ook 'naar beneden', maar legt meer nadruk op de richting dan op het resultaat. Het wordt vaak gebruikt in combinatie met bewegingen (bijv. 'omlaag gaan').
naar beneden
'Naar beneden' is een synoniem dat vaak in spreektaal wordt gebruikt. Het is iets minder formeel dan 'neer' en legt meer nadruk op de richting.
af
'Af' kan in sommige contexten 'neer' vervangen, maar het betekent vaak 'naar beneden vanaf een hoger punt' of 'losmaken'. Het is minder specifiek dan 'neer'.
Important notes
- usage:'Neer' wordt vaak gecombineerd met werkwoorden van beweging of plaatsing, zoals 'zetten', 'leggen', 'komen' en 'vallen'. Deze combinaties vormen vaak nieuwe betekenissen (bijv. 'neerkijken op' = 'minachten').
- position:In combinatie met scheidbare werkwoorden (bijv. 'neerzetten') wordt 'neer' gescheiden van het werkwoord in hoofdzinnen (bijv. 'Hij zet de vaas neer'). In bijzinnen blijft het bij het werkwoord (bijv. '...dat hij de vaas neerzet').
- irregular:'Neer' heeft geen onregelmatige vormen, maar let op de figuurlijke betekenis van 'neerkijken op' (minachten), die anders is dan de letterlijke betekenis.
- register:In formele of literaire teksten kan 'neer' aan het begin van de zin staan voor nadruk (bijv. 'Neer daalde de avond'). In spreektaal wordt dit minder vaak gedaan.
I built this dictionary to be the most complete Dutch learner's resource of its kind. Definitions and examples are generated, so you may spot the occasional mistake — trust your instincts.