Heer
Enkelvoudsvormen
'Heer' wordt meestal gebruikt om een man aan te duiden, vaak in formele contexten. Het kan ook gebruikt worden om een man aan te spreken (bijv. 'Heer, mag ik u helpen?'). In sommige uitdrukkingen betekent het 'baas' of 'eigenaar' (bijv. 'heer des huizes').
- Bepaald (de/het)
- Onbepaald (een)
- Zonder lidwoord
Meervoudsvormen
'Heren' is de meervoudsvorm en wordt gebruikt voor meerdere mannen. Het wordt ook vaak gebruikt in combinaties zoals 'herentoilet' of 'herenkleding'.
- Bepaald (de)
- Zonder lidwoord
Verkleinwoord
Wordt vaak gebruikt om een kleine of jonge man vriendelijk te beschrijven, soms met een licht neerbuigende of vertederende ondertoon.
informeel
Veelgebruikte samenstellingen
heer des huizes
de man die de baas is in huis
herentoilet
toilet voor mannen
herenhuis
groot, chic huis, vaak in de stad
herenkleding
kleding voor mannen
heerlijkheid
gebied waar een heer de baas was (historisch) of iets dat heel lekker is
Veelgebruikte woordcombinaties
deftige heer
Een man die er netjes en voornaam uitziet.
oude heer
Informeel voor 'vader' of een oudere man.
jongeman / heer
Aanspreking voor een jonge man, waarbij 'heer' formeler is.
heer en meester
Iemand die de baas is en alles bepaalt.
Belangrijke opmerkingen
- irregular:Het meervoud van 'heer' is 'heren', niet 'heeren'.
- usage:In aansprekingen is 'heer' formeel. In informele situaties gebruik je 'man' of 'jongen'. Bijvoorbeeld: 'Hé man, hoe gaat het?' (informeel) vs. 'Goedemorgen heer, kan ik u helpen?' (formeel).
- register:In sommige vaste uitdrukkingen is 'heer' informeel, zoals 'mijn oude heer' (mijn vader). In andere contexten is het juist heel formeel, zoals in 'de heer Jansen'.
- countability:'Heer' is telbaar. Je kunt zeggen 'één heer', 'twee heren', enzovoort. In de betekenis van 'God' of 'Heer' is het altijd enkelvoud en niet-telbaar.
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.