Daarbij
Grondvorm
'Daarbij' gebruik je om aan te geven dat er iets extra's gebeurt of dat er een bijkomende omstandigheid is. Het verbindt vaak twee zinnen of ideeën met elkaar.
Posities in de zin
begin van de zin (voor de hoofdzin)
Benadrukt de extra handeling of omstandigheid aan het begin van de zin.
midden in de zin (na het onderwerp of de persoonsvorm)
Neutrale nadruk, vaak gebruikt om extra informatie toe te voegen.
eind van de zin (na de rest van de zin)
Legt nadruk op de extra handeling of eigenschap aan het eind van de zin.
Vergrotende trap
Het woord 'daarbij' wordt niet gebruikt in een vergrotende of overtreffende trap. Het drukt een toevoeging uit, niet een vergelijking.
Overtreffende trap
Zie opmerking bij 'comparative'.
Veelgebruikte combinaties
met "ook"
'Ook' wordt vaak gebruikt met 'daarbij' om aan te geven dat er nog iets extra's gebeurt.
met "nog"
'Nog' benadrukt dat de extra handeling onverwacht of bijkomend is.
met "bovendien"
'Bovendien' kan soms als synoniem gebruikt worden, maar legt meer nadruk op een argument of reden.
Vergelijkbare woorden
bovendien
Formeler dan 'daarbij' en wordt vaak gebruikt om een argument of reden toe te voegen.
daarnaast
Vergelijkbaar met 'daarbij', maar legt meer nadruk op een aparte, extra handeling of eigenschap.
en ook
Minder formeel en wordt vaak in spreektaal gebruikt om iets extra's toe te voegen.
Belangrijke opmerkingen
- usage:'Daarbij' kan ook letterlijk gebruikt worden om fysieke nabijheid aan te geven, bijvoorbeeld: 'De sleutels liggen op tafel, en het boek ligt daarbij.'
- position:Als 'daarbij' aan het begin van de zin staat, wordt het vaak gevolgd door een inversie (omkering van onderwerp en persoonsvorm). Bijvoorbeeld: 'Daarbij moet ik ook nog mijn huiswerk maken.'
- irregular:'Daarbij' kan gesplitst worden in 'daar (...) bij' als het verwijst naar een specifiek zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: 'De tas ligt op de grond, en de sleutels liggen daar ook bij.'
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.