Dank
Enkelvoudsvormen
'Dank' is een zelfstandig naamwoord dat een gevoel van waardering uitdrukt. Het wordt vaak gebruikt in combinatie met werkwoorden zoals 'uitdrukken', 'betuigen' of 'ontvangen'. In veel gevallen is het een abstract begrip en wordt het zonder lidwoord gebruikt, vooral in uitdrukkingen zoals 'dank je wel'.
- Bepaald (de/het)
- Onbepaald (een)
- Zonder lidwoord
Meervoudsvormen
De meervoudsvorm 'dankbetuigingen' wordt gebruikt om meerdere uitingen van dank aan te duiden, vaak in formele contexten zoals ceremonies, toespraken of officiële brieven. Het is minder gebruikelijk dan de enkelvoudsvorm.
- Bepaald (de)
- Zonder lidwoord
Verkleinwoord
Een 'dankje' klinkt vriendelijk en informeel, vaak gebruikt voor kleine gebaren of cadeautjes. Het kan ook een beetje speels of lichtvoetig overkomen.
informeel
Veelgebruikte samenstellingen
dankbaarheid
het gevoel van dank hebben
dankwoord
een toespraak of tekst om dank uit te drukken
dankbetuiging
een formele uiting van dank
dankzij
door toedoen van (positief)
Veelgebruikte woordcombinaties
uitdrukken
'Dank uitdrukken' betekent dat je op een duidelijke manier laat merken dat je dankbaar bent. Dit kan met woorden, een brief, of een gebaar.
ontvangen
'Dank ontvangen' betekent dat iemand dankbaarheid van anderen krijgt, vaak na iets goeds te hebben gedaan.
hartelijk
'Hartelijk dank' is een vaste uitdrukking die extra vriendelijkheid uitdrukt. Het wordt vaak gebruikt in zowel formele als informele situaties.
oprecht
'Oprechte dank' betekent dat de dankbaarheid echt en gemeend is, zonder bijbedoelingen.
Belangrijke opmerkingen
- usage:'Dank' wordt vaak zonder lidwoord gebruikt in vaste uitdrukkingen zoals 'dank je wel', 'dank voor de hulp' of 'veel dank'. In deze gevallen is het geen zelfstandig naamwoord in de strikte zin, maar onderdeel van een uitdrukking.
- countability:'Dank' is meestal een ontelbaar zelfstandig naamwoord (je kunt niet 'twee danken' hebben). In de meervoudsvorm 'dankbetuigingen' wordt het wel telbaar, maar dit is vrij formeel en minder gebruikelijk.
- irregular:De meervoudsvorm 'dankbetuigingen' is een samenstelling en geen directe meervoudsvorm van 'dank'. Het woord 'dank' zelf heeft geen standaard meervoudsvorm in het dagelijks taalgebruik.
- register:In formele contexten wordt vaak 'dankbetuiging' of 'dankwoord' gebruikt, terwijl in informele situaties 'dank je', 'bedankt' of 'dank' volstaan. Het woord 'dankbaarheid' is neutraal en kan in beide registers gebruikt worden.
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.