Dienst
Enkelvoudsvormen
'Dienst' in het enkelvoud kan verschillende betekenissen hebben, zoals een werkperiode ('een dienst draaien'), een religieuze bijeenkomst ('een kerkdienst'), of een afdeling van een organisatie ('de technische dienst').
- Bepaald (de/het)
- Onbepaald (een)
- Zonder lidwoord
Meervoudsvormen
'Diensten' in het meervoud verwijst vaak naar meerdere soorten service of werkzaamheden, zoals 'financiële diensten' of 'gezondheidsdiensten'.
- Bepaald (de)
- Zonder lidwoord
Verkleinwoord
Wordt vaak gebruikt om een kleine, informele taak of gunst aan te duiden. Geeft een vriendelijke of informele toon.
informeel
Veelgebruikte samenstellingen
dienstverband
Een arbeidsovereenkomst tussen werkgever en werknemer.
dienstenmarkt
De sector van de economie waar diensten worden aangeboden.
nooddienst
Een dienst die buiten normale werktijden beschikbaar is voor noodgevallen.
kerkdienst
Een religieuze bijeenkomst in de kerk.
dienstregeling
Een schema waarin tijden van diensten (bijv. treinen, bussen) staan.
Veelgebruikte woordcombinaties
dienst doen
Betekent dat iemand een bepaalde rol of functie vervult, vaak tijdelijk.
in dienst nemen
Betekent iemand aannemen als werknemer.
dienst hebben
Betekent dat iemand op dat moment moet werken.
een dienst bewijzen
Betekent iemand helpen of een gunst doen.
buiten dienst
Betekent dat iets niet meer in gebruik of operationeel is.
Belangrijke opmerkingen
- usage:'Dienst' kan zowel telbaar als ontelbaar zijn, afhankelijk van de context. Bijvoorbeeld: 'Ik heb vandaag dienst' (telbaar, een werkperiode) versus 'Dienst is belangrijk in deze organisatie' (ontelbaar, algemeen concept).
- irregular:De meervoudsvorm 'diensten' is regelmatig, maar let op dat sommige samenstellingen een eigen meervoud hebben, zoals 'dienstverbanden'.
- register:In formele contexten, zoals juridische of zakelijke teksten, wordt 'dienst' vaak gebruikt in combinatie met andere formele woorden (bijv. 'dienstverlening', 'dienstverband'). In informele contexten wordt vaak het verkleinwoord 'dienstje' gebruikt.
- countability:In de betekenis van 'service' of 'werk' is 'dienst' vaak ontelbaar (bijv. 'goede dienst verlenen'). In de betekenis van 'werkperiode' of 'afdeling' is het wel telbaar (bijv. 'drie diensten per week').
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.