Dooie

deZelfstandig naamwoordA2

Betekenissen←Grammatica→

Enkelvoudsvormen

'Dooie' wordt bijna altijd informeel en vaak ongepast gebruikt om naar een overleden persoon te verwijzen. Het is een zelfstandig naamwoord dat is afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord 'dood'.

Bepaald (de/het): de dooie; "De dooie ligt in het ziekenhuis. (Dit is een informeel en vaak ongepast gebruik.)"
Onbepaald (een): een dooie; "Er ligt een dooie op straat. (Dit is een ruw en informeel gebruik.)"
Zonder lidwoord: dooie; "Hij is dooie. (Dit is informeel en vaak ongepast, vergelijkbaar met 'hij is dood'.)"

Meervoudsvormen

De meervoudsvorm 'dooien' wordt zelden gebruikt en is ook informeel en vaak ongepast.

Bepaald (de): de dooien; "De dooien worden naar het mortuarium gebracht. (Informeel en vaak ongepast.)"
Zonder lidwoord: dooien; "Er liggen dooien in de rivier. (Informeel en ruw taalgebruik.)"

Verkleinwoord

Het diminutief 'dooietje' wordt gebruikt om een gevoel van minachting, medelijden of soms zwarte humor uit te drukken. Het is zeer informeel en vaak ongepast.

informeel

Veelgebruikte samenstellingen

doodsoorzaak
de reden waarom iemand is overleden
doodskist
de kist waarin een overledene wordt begraven
doodsangst
extreme angst voor de dood

Veelgebruikte woordcombinaties

overleden
'Overleden' is een formeler en respectvoller woord dan 'dooie'. Het wordt gebruikt in officiële en neutrale contexten.
lijk
'Lijk' is een neutraal woord voor een overleden persoon, maar kan als hard overkomen. Minder informeel dan 'dooie'.
gestorven
'Gestorven' is een neutraal en algemeen woord om aan te geven dat iemand dood is.

Belangrijke opmerkingen

usage:'Dooie' wordt meestal vermeden in formele of respectvolle contexten. Gebruik liever woorden zoals 'overledene', 'gestorvene', of 'lijk' afhankelijk van de situatie.
register:Het woord 'dooie' kan als grof of ongevoelig worden ervaren. Het wordt vaak gebruikt in ruwe taal of in contexten waar zwarte humor aanwezig is.
countability:'Dooie' is telbaar. Je kunt spreken over 'een dooie' of 'twee dooien', hoewel dit zelden voorkomt in respectvolle taal.

Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.