Eraf
Grondvorm
'Eraf' betekent dat iets losraakt, verwijderd wordt of niet meer vastzit. Het verwijst vaak naar een eerder genoemd object (bijv. 'het deksel'). Je gebruikt het vooral bij fysieke handelingen, maar soms ook figuurlijk (bijv. 'Die last moet eraf!').
Posities in de zin
na het werkwoord (eindpositie)
Neutraal, standaardgebruik. Het accent ligt op de handeling.
voor het werkwoord (inversie)
Sterke nadruk op 'eraf'. Vaak in instructies of nadrukkelijke mededelingen.
gesplitst (er ... af)
Gebruikelijk bij scheidbare werkwoorden of wanneer 'eraf' verwijst naar een eerder genoemd object.
Vergrotende trap
'Eraf' is een richtingsbijwoord en kent geen vergelijkende of overtreffende trap. Gebruik in plaats daarvan vergelijkingen met 'sneller', 'makkelijker', etc. (bijv. 'Kun je het sneller eraf halen?').
Overtreffende trap
Zie opmerking bij 'comparative'.
Veelgebruikte combinaties
met "halen"
'Eraf halen' is een vaste combinatie voor het verwijderen van iets dat vastzit (bijv. stickers, deksels).
met "zitten"
Gebruikt om aan te geven dat iets (nog) niet los of verwijderd is.
met "vallen"
Waarschuwing dat iets gemakkelijk los kan raken of kan vallen.
met "komen"
'Eraf komen' betekent dat iets verwijderd kan worden, vaak met moeite (bijv. vlekken, verf).
met "met"
'Eraf' combineert vaak met 'met' om aan te geven *hoe* iets verwijderd wordt.
Vergelijkbare woorden
af
Algemener dan 'eraf'. 'Af' kan ook 'klaar' betekenen (bijv. 'Het werk is af'). 'Eraf' is specifiek voor verwijderen/losraken.
los
'Los' betekent dat iets niet vastzit, maar niet per se verwijderd is. 'Eraf' impliceert vaak dat het object helemaal weg is.
verwijderen
Formeler dan 'eraf'. Gebruik je in instructies of formele teksten.
Belangrijke opmerkingen
- irregular:'Eraf' kan gesplitst worden in 'er ... af', vooral als het verwijst naar een eerder genoemd object. Bijvoorbeeld: 'Het etiket zit er nog aan, maar het moet eraf.'
- position:In vragen met 'hoe' of 'waarom' staat 'eraf' vaak direct na het werkwoord: 'Hoe krijg ik dit eraf?'
- usage:In figuurlijke taal betekent 'eraf' soms 'weg' of 'verdwenen', bijv. 'Die stress moet eraf!' (De stress moet minder worden).
- register:In formele teksten vermijd je 'eraf'. Gebruik in plaats daarvan 'verwijderen', 'losmaken' of 'afhalen'.
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.