Grondvorm
Evenwel betekent 'toch' of 'desondanks'. Het wordt gebruikt om een tegenstelling aan te geven.
Posities in de zin
begin van de zin
"Evenwel, hij kwam niet opdagen."
benadrukt de tegenstelling met iets eerder gezegd.
midden van de zin
"Ik ben moe, ik ga evenwel weer op pad."
geeft een nuance aan de originele bewering.
einde van de zin
"Ze was laat, dat is ze evenwel altijd."
onderstreept de continuïteit van de actie.
Vergrotende trap
Wordt zelden gebruikt, meer een theoretische structuur.
Overtreffende trap
Bijna nooit gebruikt in de spreektaal.
Veelgebruikte combinaties
met "maar"
"Ik hou van de zomer, maar het is evenwel koud."
Geeft tegenstellingen aan.
met "toch"
"Het regent, toch ga ik evenwel naar buiten."
Versterkt de tegenstrijdige situaties.
met "ook"
"Hij heeft geen tijd, ook evenwel niet voor een kop koffie."
Voegt een extra nuance toe.
Vergelijkbare woorden
toch
"Ik ben ziek, maar ik ga toch."
Informeler dan 'evenwel'.
desondanks
"Ik had een ongeluk, desondanks ben ik blij."
Versterkt de betekenis, maar minder gebruikelijk in spreektaal.
niettemin
"Het is moeilijk, niettemin probeer ik het."
Formeel en minder gebruikt in dagelijkse gesprekken.
Belangrijke opmerkingen
- irregular:Evenwel heeft geen veranderlijke vormen in het dagelijks gebruik.
- usage:Gebruik 'evenwel' vooral in geschreven teksten of formele toespraken.
- position:Plaatsing aan het begin geeft sterke nadruk en een formele toon.
- register:Informeel taalgebruik vermijdt vaak 'evenwel', geef voorkeur aan 'toch'.
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.