Gat
Enkelvoudsvormen
'Gat' is een zelfstandig naamwoord dat meestal een opening of lege ruimte beschrijft. Het kan zowel letterlijk (bijvoorbeeld in een muur) als figuurlijk (bijvoorbeeld een gat in de begroting) gebruikt worden.
- Bepaald (de/het)
- Onbepaald (een)
- Zonder lidwoord
Meervoudsvormen
De meervoudsvorm is 'gaten'. Dit gebruik je als er meer dan één gat is. Bijvoorbeeld: 'Er zitten gaten in mijn schoenen.'
- Bepaald (de)
- Zonder lidwoord
Verkleinwoord
Een 'gaatje' is kleiner en vaak minder ernstig dan een 'gat'. Het klinkt ook schattiger of minder belangrijk.
informeel
Veelgebruikte samenstellingen
muizengat
een heel klein gat, vaak waar muizen doorheen kunnen
sleutelgat
het gat waar je de sleutel in steekt
gat-in-de-markt
een kans om geld te verdienen met iets nieuws
gatentekst
een tekst met lege plekken die je moet invullen (bijvoorbeeld bij een toets)
Veelgebruikte woordcombinaties
vallen in een gat
Dit betekent letterlijk dat iemand in een gat valt, maar het kan ook figuurlijk gebruikt worden (bijvoorbeeld: 'in een gat vallen' na een moeilijke periode).
gat dichten
Dit betekent dat je een probleem oplost, vaak financieel.
gat in de hand hebben
Dit is een uitdrukking voor iemand die veel geld uitgeeft.
gat in de lucht springen
Dit betekent heel blij zijn en dat laten zien.
Belangrijke opmerkingen
- irregular:De meervoudsvorm 'gaten' is regelmatig, maar let op: sommige samenstellingen hebben een tussen-s (bijvoorbeeld 'sleutelgat').
- usage:'Gat' kan zowel tellbaar als ontelbaar zijn. Bijvoorbeeld: 'Er zit een gat in mijn trui' (tellbaar) vs. 'Er zit gat in deze kaas' (ontelbaar, betekent dat de kaas gaten heeft).
- register:In formele contexten wordt 'gat' soms vervangen door synoniemen zoals 'opening' of 'leemte'. Bijvoorbeeld: 'Er is een leemte in het onderzoek' in plaats van 'Er zit een gat in het onderzoek'.
- countability:In sommige uitdrukkingen is 'gat' ontelbaar. Bijvoorbeeld: 'Hij heeft gat in zijn hand' (altijd enkelvoud, ook al gaat het over geld uitgeven).
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.