Heel

Bijvoeglijk naamwoordA1

Betekenissen←Grammatica→

Attributieve vormen

Als je 'heel' gebruikt vóór een zelfstandig naamwoord, verandert het soms naar 'hele'. Bijvoorbeeld: 'de hele dag' of 'een heel boek'. 'Hele' gebruik je als het zelfstandig naamwoord een bepaald lidwoord heeft (de/het).

Met bepaald lidwoord: hele; "De hele taart is op. (De taart is helemaal op.)"
Met onbepaald lidwoord: heel; "Ik heb een heel boek gelezen. (Ik heb het hele boek gelezen.)"
Zonder lidwoord: heel; "Dat is heel moeilijk. (Dat is erg moeilijk.)"

Predicatieve vorm

Na werkwoorden zoals 'zijn', 'worden' of 'blijven' gebruik je altijd 'heel'. Bijvoorbeeld: 'De film was heel spannend.' Het betekent dan vaak 'erg' of 'zeer'.

Vergrotende trap

De vergrotende trap van 'heel' is 'heler', maar dit wordt bijna nooit gebruikt. Meestal zeg je 'meer heel' als je iets wilt vergelijken. Bijvoorbeeld: 'Dit boek is meer heel dan dat boek.'

Grondvorm: heler; "Deze taart is heler dan die andere. (Deze taart is meer compleet dan die andere.)"
Met "dan": heler dan; "Mijn boek is heler dan jouw boek. (Mijn boek is meer compleet dan jouw boek.)"

Overtreffende trap

De overtreffende trap van 'heel' is 'heelst', maar ook dit wordt weinig gebruikt. Je zegt meestal 'meest heel'. Bijvoorbeeld: 'Dit is het meest hele boek van de bibliotheek.'

Attributief: hele; "Dit is de hele taart. (Dit is de complete taart.)"
Predicatief: heelst; "Dit boek is het heelst van allemaal. (Dit boek is het meest compleet van allemaal.)"

Belangrijke opmerkingen

usage:'Heel' wordt vaak gebruikt om 'compleet' of 'totaal' aan te geven, maar kan ook 'erg' betekenen in informele spreektaal. Bijvoorbeeld: 'Ik ben heel moe' betekent 'Ik ben erg moe'.
spelling:In de stellende trap verandert 'heel' naar 'hele' voor een zelfstandig naamwoord met een bepaald lidwoord (de/het). Bijvoorbeeld: 'de hele dag', 'het hele huis'.
irregular:De vergrotende trap 'heler' en de overtreffende trap 'heelst' worden weinig gebruikt in moderne Nederlands. Vaak wordt 'meer heel' of 'meest heel' gebruikt in plaats daarvan.

Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.