Kilometer
Enkelvoudsvormen
Gebruik 'een kilometer' voor precies duizend meter, of 'de kilometer' wanneer je naar een specifieke kilometer verwijst.
- Bepaald (de/het)
- Onbepaald (een)
- Zonder lidwoord
Meervoudsvormen
Het meervoud 'kilometers' gebruik je als je concrete eenheden telt ('veel kilometers'); na een telwoord blijft de vorm vaak enkelvoud ('twintig kilometer').
- Bepaald (de)
- Zonder lidwoord
Verkleinwoord
Duidt een kleine of overzichtelijke afstand aan, vaak geruststellend of relativerend bedoeld.
informeel
Veelgebruikte samenstellingen
kilometerteller
apparaat in een voertuig dat het aantal afgelegde kilometers aangeeft
kilometerstand
het totale aantal kilometers dat een voertuig heeft gereden
kilometerheffing
belasting die je betaalt op basis van het aantal gereden kilometers
kilometervergoeding
geld dat een werknemer krijgt per kilometer woon-werkverkeer
vierkante kilometer
oppervlaktemaat van duizend bij duizend meter
Veelgebruikte woordcombinaties
per uur
Standaardcombinatie om snelheid uit te drukken, vaak afgekort tot km/u of km/h.
lang
Wordt gebruikt om de lengte van iets concreet te beschrijven.
afleggen
Vaste combinatie die het totaal aan gereisde afstand aanduidt.
verderop
Geeft de afstand tot een plek in dezelfde richting aan.
hemelsbreed
Duidt de rechte afstand tussen twee punten aan, zonder omwegen.
Belangrijke opmerkingen
- countability:Na telwoorden blijft 'kilometer' meestal in het enkelvoud: 'tien kilometer', niet 'tien kilometers'.
- usage:In geschreven tekst zie je vaak de afkorting 'km'; in spreektaal zeg je meestal het hele woord.
- register:Het verkleinwoord 'kilometertje' is informeel en relativeert de afstand.
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.