Kist

deZelfstandig naamwoordA2

Betekenissen←Grammatica→

Enkelvoudsvormen

'Kist' in het enkelvoud verwijst naar één doos, meestal groot en stevig, vaak gemaakt van hout of metaal. Het wordt gebruikt voor opslag of transport.

Bepaald (de/het): de kist; "De kist staat in de kelder. (De kist is zwaar en gemaakt van hout.)"
Onbepaald (een): een kist; "Ik heb een kist vol oude boeken gevonden."
Zonder lidwoord: kist; "Kist is een handig woord voor een grote doos. (Alleen in algemene uitspraken of definities.)"

Meervoudsvormen

'Kisten' verwijst naar meerdere dozen van dit type. Het meervoud wordt op dezelfde manier gebruikt als het enkelvoud, maar dan voor meerdere exemplaren.

Bepaald (de): de kisten; "De kisten worden morgen opgehaald."
Zonder lidwoord: kisten; "Er staan kisten in de gang."

Verkleinwoord

Een 'kistje' is kleiner en vaak schattiger of minder formeel. Wordt soms gebruikt voor cadeautjes of kleine opbergdozen.

informeel

Veelgebruikte samenstellingen

houten kist
een kist gemaakt van hout
schatkist
een kist waarin schatten (geld, juwelen) worden bewaard, vaak in verhalen
doodskist
een kist waarin een overledene wordt begraven
gereedschapskist
een kist waarin gereedschap wordt bewaard
bierkist
een kist waarin flessen bier worden vervoerd

Veelgebruikte woordcombinaties

openen
'Openen' wordt vaak gebruikt met 'kist' omdat kisten vaak afgesloten zijn.
vullen
'Vullen' wordt gebruikt omdat een kist vaak als opbergruimte dient.
dragen
'Dragen' wordt vaak gebruikt omdat kisten fysiek verplaatst moeten worden.
oud
'Oud' wordt vaak gebruikt omdat kisten vaak lang bewaard blijven en geschiedenis hebben.
zwaar
'Zwaar' wordt vaak gebruikt omdat kisten vaak stevig en massief zijn.

Belangrijke opmerkingen

usage:Een 'kist' kan zowel letterlijk (een fysieke doos) als figuurlijk (bijvoorbeeld 'een kist vol problemen') gebruikt worden. In figuurlijk gebruik is het vaak informeel.
countability:'Kist' is een telbaar zelfstandig naamwoord. Je kunt zeggen 'één kist', 'twee kisten', enzovoort. Het wordt niet als onzijdig gebruikt.
irregular:De meervoudsvorm van 'kist' is regelmatig: 'kisten'. Er zijn geen onregelmatige vormen.
register:In sommige contexten, zoals 'doodskist', is het woord formeler en wordt het in serieuze situaties gebruikt. In andere contexten, zoals 'bierkist', is het informeel en alledaags.

Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.