Licht
Enkelvoudsvormen
'Licht' is meestal een het-woord (onzijdig). In de betekenis van 'verlichting' of 'lamp' is het vaak onzijdig en wordt het gebruikt met 'het'. Bijvoorbeeld: 'het licht is uit'. In sommige contexten kan het ook abstract gebruikt worden, zoals in 'een lichtpuntje' (iets positiefs).
- Bepaald (de/het)
- Onbepaald (een)
- Zonder lidwoord
Meervoudsvormen
De meervoudsvorm 'lichten' wordt gebruikt als je het hebt over meerdere bronnen van licht of meerdere lampen. Bijvoorbeeld: 'de lichten van de stad'. Het meervoud wordt minder vaak gebruikt dan het enkelvoud.
- Bepaald (de)
- Zonder lidwoord
Verkleinwoord
Het verkleinwoord 'lichtje' wordt vaak gebruikt om iets kleins, zwaks of gezelligs aan te duiden. Het kan ook een gevoel van troost of hoop uitdrukken.
informeel
Veelgebruikte samenstellingen
daglicht
het licht van de zon overdag
stoplicht
een verkeerslicht dat aangeeft wanneer je moet stoppen of door mag rijden
kerstlichtjes
kleine lampjes die je ophangt met Kerstmis
lichtpuntje
iets positiefs in een moeilijke situatie
lichtjaar
een eenheid van afstand in de ruimte (geen tijd!)
Veelgebruikte woordcombinaties
aan/uit doen
'Licht' wordt vaak gecombineerd met 'aan- of uitdoen' om aan te geven dat je het licht inschakelt of uitschakelt.
fel licht
'Fel' wordt gebruikt om aan te geven dat het licht heel sterk of scherp is.
zwak licht
'Zwak' betekent dat het licht niet sterk is, vaak te weinig om goed te zien.
licht geven
Dit betekent dat iets (bijvoorbeeld de maan, een lamp) licht produceert of uitstraalt.
in het licht van
Dit is een uitdrukking die betekent 'gezien' of 'met het oog op'. Het wordt vaak figuurlijk gebruikt.
Belangrijke opmerkingen
- countability:'Licht' kan zowel telbaar als ontelbaar zijn. Als het gaat om 'verlichting' (bijvoorbeeld van een lamp), is het meestal ontelbaar: 'Er is te weinig licht hier'. Als het gaat om meerdere lampen of bronnen van licht, is het telbaar: 'De lichten van de auto zijn kapot'.
- usage:In sommige uitdrukkingen wordt 'licht' figuurlijk gebruikt. Bijvoorbeeld: 'iemand een lichtje opsteken' betekent 'iemand iets uitleggen'. Of: 'groen licht geven' betekent 'toestemming geven'.
- irregular:Het verkleinwoord 'lichtje' is regelmatig gevormd (licht + je). Er zijn geen onregelmatige vormen van 'licht'.
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.