Meest
Demonstrative
Onverbogen vorm. Vormt de overtreffende trap van bijvoeglijke naamwoorden en staat dan direct vóór het bijvoeglijk naamwoord. Ook gebruikt als bijwoord ('het meest').
Verbogen vorm (-e). Onbepaald voornaamwoord dat een groot deel of de meerderheid aangeeft. Staat zelfstandig of vóór een zelfstandig naamwoord en verandert niet verder van vorm.
Zelfstandig gebruikte meervoudsvorm die naar personen verwijst. Betekent 'het merendeel van de mensen'.
Positieregels
Vóór het bijvoeglijk naamwoord (overtreffende trap)
'Meest' komt direct vóór het bijvoeglijk naamwoord wanneer je de overtreffende trap maakt. Het hoort bij het bijvoeglijk naamwoord, niet bij het zelfstandig naamwoord.
Zelfstandig of vóór een zelfstandig naamwoord (onbepaald voornaamwoord)
'Meeste' staat zelfstandig of vóór een zelfstandig naamwoord om een groot deel of de meerderheid aan te geven. De vorm blijft gelijk in enkelvoud en meervoud.
Als bijwoord (het meest)
Met 'het' ervoor functioneert 'meest' als bijwoord en betekent 'in de hoogste mate' of 'het vaakst'. Het staat dan bij een werkwoord of een ander bijwoord.
Belangrijke opmerkingen
- usage:'Meest' vormt de overtreffende trap bij langere bijvoeglijke naamwoorden (drie of meer lettergrepen of moeilijk uit te spreken): 'interessant' → 'het meest interessant'. Bij korte bijvoeglijke naamwoorden gebruik je '-st': 'mooi' → 'mooist', 'snel' → 'snelst'.
- usage:'De meeste' wordt vaak gevolgd door 'van': 'De meeste van ons gaan naar het feest.' Voor personen kun je ook zelfstandig 'de meesten' gebruiken: 'De meesten kwamen op tijd.'
- formal:'Meest' en 'meeste' worden in formele en informele taal op dezelfde manier gebruikt; er zijn geen registerverschillen.
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.