Meteen
Grondvorm
'Meteen' betekent 'zonder vertraging' of 'direct'. Het wordt gebruikt om aan te geven dat iets onmiddellijk gebeurt of moet gebeuren. Bijvoorbeeld: 'Zij vertrok meteen na het eten.'
Posities in de zin
Begin van de zin (voor de persoonsvorm)
Sterke nadruk op de onmiddellijke actie, vaak gebruikt om een plotselinge verandering te benadrukken.
Midden van de zin (na de persoonsvorm)
Neutrale nadruk, de standaardpositie voor bijwoorden van tijd.
Eind van de zin
Dringende of emotionele nadruk, vaak gebruikt in spreektaal of informele situaties.
Vergrotende trap
Het bijwoord 'meteen' heeft geen vergrotende of overtreffende trap. Gebruik in plaats daarvan 'sneller' of 'directer' als je een vergelijking wilt maken (bijv. 'Hij reageerde nog sneller dan ik had verwacht').
Overtreffende trap
Zie opmerking bij de vergrotende trap.
Veelgebruikte combinaties
met "na"
'Meteen na' wordt vaak gebruikt om aan te geven dat iets direct na een andere gebeurtenis plaatsvindt.
met "als"
'Meteen als' benadrukt dat de actie onmiddellijk volgt op een voorwaarde of gebeurtenis.
met "maar"
'Meteen maar' wordt vaak gebruikt in informele spreektaal om een dringend verzoek te benadrukken.
met "toe"
'Meteen toe' is een informele uitdrukking in het Belgisch-Nederlands, vergelijkbaar met 'meteen maar' in het Nederlands.
Vergelijkbare woorden
direct
Kan ook 'zonder omweg' betekenen, terwijl 'meteen' altijd 'zonder vertraging' betekent.
onmiddellijk
Formeler dan 'meteen', vaak gebruikt in officiële of zakelijke contexten.
gauw
Minder precies dan 'meteen'; kan een kleine vertraging impliceren.
dadelijk
Kan 'meteen' betekenen, maar ook 'binnenkort' of 'over een korte tijd'.
Belangrijke opmerkingen
- usage:'Meteen' wordt vaak gebruikt in combinatie met tijdsaanduidingen zoals 'na', 'als' of 'wanneer' om aan te geven dat iets direct volgt op een gebeurtenis.
- position:In vragen staat 'meteen' vaak aan het eind van de zin: 'Kun je meteen komen?'
- register:In formele schrijftaal wordt soms 'onmiddellijk' gebruikt in plaats van 'meteen'.
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.