Grondvorm
Nauwelijks wordt gebruikt om aan te geven dat iets bijna niet gebeurt.
Posities in de zin
Begin van de zin
"Nauwelijks had hij de deur geopend, of de hond kwam binnen."
Geeft een sterke aanvang aan de actie.
Midden van de zin
"Hij heeft het examen nauwelijks gehaald."
Accentueert de teleurstelling.
Einde van de zin
"Ze had heel veel werk, maar ze kwam nauwelijks vooruit."
Benadrukt de frustratie.
Vergrotende trap
Nauwer betekent 'meer dichtbij', maar is minder gebruikelijk.
Overtreffende trap
Nauwelijks kan ook gebruikt worden in superlatieve contexten.
Veelgebruikte combinaties
met "tijd"
"Hij heeft nauwelijks tijd om te ontspannen."
Geeft aan dat er weinig tijd beschikbaar is.
met "geld"
"Ze heeft nauwelijks geld voor de huur."
Geeft aan dat ze weinig financiële middelen heeft.
met "ruimte"
"In de kamer is nauwelijks ruimte voor een extra bed."
Geeft aan dat er weinig fysieke ruimte is.
Vergelijkbare woorden
bijna niet
"Hij at bijna niet tijdens het feest."
Geeft een minder sterke ontkenning aan.
weinig
"Er was weinig belangstelling voor het evenement."
Geeft een kwantitatieve beperking aan, maar minder intensief.
moeizaam
"Hij werkte moeizaam aan zijn project."
Soms kan dit ook als synoniem worden gebruikt in bepaalde contexten.
Belangrijke opmerkingen
- irregular:Nauwelijks heeft geen standaard comparatieve en superlative vormen zoals andere bijwoorden.
- usage:Gebruik nauwelijks om te benadrukken dat iets heel weinig of bijna niet het geval is.
- position:De plaatsing van 'nauwelijks' kan de betekenis en de nadruk in een zin veranderen.
- register:Kan in zowel informele als formele contexten gebruikt worden, maar vermijd in zeer formele situaties.
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.