Noch
Basisgebruik
coordinating - Gebruik je om twee negatieve dingen te verbinden. Het betekent 'ook niet' of 'evenmin'.
Gebruikspatronen
Negatieve opsomming
[Zin 1, negatief], noch [zin 2, zonder onderwerp/werkwoord als herhaling] - Gebruik 'noch' om twee negatieve zinnen te verbinden. Vaak laat je het onderwerp en/of werkwoord weg in de tweede zin voor beknoptheid.
Combinatie met 'niet' of 'geen'
[Onderwerp] [werkwoord] niet/geen [object], noch [werkwoord] [object] - In formele of schrijftaal gebruik je soms het werkwoord in de tweede zin. Dit is minder gebruikelijk in spreektaal.
Woordvolgorde
Onderwerp + werkwoord + ... , noch + [werkwoord] + ...
In de tweede zin kan het werkwoord direct na 'noch' komen als het onderwerp duidelijk is. Dit is typisch voor 'noch'.
Onderwerp + werkwoord + niet/geen + ..., noch + onderwerp + werkwoord + ...
In formele contexten herhaal je soms het onderwerp en werkwoord in de tweede zin. Dit maakt de zin duidelijker maar minder vlot.
Veelgebruikte combinaties
noch ... noch
De combinatie 'noch ... noch' betekent 'noch dit, noch dat' en wordt gebruikt om twee negatieve opties te benadrukken. Het onderwerp en werkwoord kunnen vaak weggelaten worden na het tweede 'noch'.
niet ... noch
De combinatie 'niet ... noch' wordt gebruikt om twee negatieve uitspraken te verbinden. Vaak wordt het werkwoord in de tweede zin herhaald.
Belangrijke opmerkingen
- syntax:Bij 'noch ... noch' verandert de woordvolgorde niet. Beide delen van de zin blijven onafhankelijk.
- register:'Noch' is formeler dan 'ook niet' of 'evenmin'. In spreektaal gebruik je vaak 'ook niet' in plaats van 'noch'.
- usage:Gebruik 'noch' alleen in negatieve zinnen. In positieve zinnen gebruik je 'en' of 'ook'.
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.