Orde

deZelfstandig naamwoordB1

Betekenissen←Grammatica→

Enkelvoudsvormen

'Orde' wordt meestal in het enkelvoud gebruikt als het gaat om rust, structuur of organisatie. Bijvoorbeeld: 'Er is orde nodig in de klas.'

Bepaald (de/het): de orde; "De orde in de klas is belangrijk voor het leren."
Onbepaald (een): een orde; "Er is een orde die de regels van het klooster bepaalt."
Zonder lidwoord: orde; "Orde houden is moeilijk tijdens een feestje."

Meervoudsvormen

'Orden' wordt gebruikt als het gaat om groepen of organisaties, zoals religieuze orden of ridderorden. Bijvoorbeeld: 'Er zijn veel verschillende ridderorden.'

Bepaald (de): de orden; "De ridderorden in de middeleeuwen hadden strenge regels."
Zonder lidwoord: orden; "Er zijn verschillende religieuze orden in Nederland."

Verkleinwoord

Het diminutief 'ordetje' wordt gebruikt om een kleine, vaak schattige of minder formele vorm van orde aan te duiden. Het kan ook een gevoel van lichtheid of minder strengheid uitdrukken.

informeel

Veelgebruikte samenstellingen

ordehandhaving
Het handhaven van orde, vaak door de politie.
wereldorde
De manier waarop de wereld politiek en economisch georganiseerd is.
dagorde
De lijst van onderwerpen die tijdens een vergadering besproken worden.
ordewoord
Een woord dat gebruikt wordt om orde aan te geven, zoals 'stilte' of 'rust'.

Veelgebruikte woordcombinaties

herstellen
'Orde herstellen' betekent dat je de rust of structuur terugbrengt in een situatie die chaotisch is geworden.
houden
'Orde houden' betekent dat je ervoor zorgt dat alles rustig en georganiseerd blijft.
verstoren
'Orde verstoren' betekent dat je de rust of structuur doorbreekt, vaak op een negatieve manier.
in ~ brengen
'Orde in iets brengen' betekent dat je structuur of organisatie aanbrengt in een chaotische situatie.

Belangrijke opmerkingen

usage:'Orde' kan zowel letterlijk als figuurlijk gebruikt worden. Letterlijk betekent het vaak 'rust' of 'netheid' (bijv. 'Er is orde in de kamer'). Figuurlijk kan het gaan over structuur of organisatie (bijv. 'de economische orde').
countability:'Orde' is meestal een ontelbaar zelfstandig naamwoord als het gaat om rust of structuur (bijv. 'Er is geen orde in deze chaos'). Het is telbaar als het gaat om groepen of organisaties (bijv. 'Er zijn verschillende orden binnen de kerk').
irregular:De meervoudsvorm 'orden' wordt alleen gebruikt voor groepen of organisaties. Voor de betekenis van 'rust' of 'structuur' bestaat geen meervoud.

Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.