Uitzonderlijk

Bijvoeglijk naamwoord

Betekenissen←Grammatica→

Attributieve vormen

Als je 'uitzonderlijk' voor een zelfstandig naamwoord gebruikt, verandert de vorm. Voor 'de'-woorden en meervoud gebruik je 'uitzonderlijke' (bijv. 'de uitzonderlijke situatie'). Voor 'het'-woorden in het enkelvoud gebruik je soms 'uitzonderlijk' (bijv. 'een uitzonderlijk geval').

Met bepaald lidwoord: uitzonderlijke; "De uitzonderlijke situatie vereist speciale aandacht."
Met onbepaald lidwoord: uitzonderlijke; "Een uitzonderlijke prestatie verdient een beloning."
Zonder lidwoord: uitzonderlijk; "Iets uitzonderlijks gebeurde gisteren."

Predicatieve vorm

Na werkwoorden zoals 'zijn', 'worden' of 'blijken' gebruik je altijd 'uitzonderlijk'. Bijvoorbeeld: 'Deze prestatie is uitzonderlijk'.

Vergrotende trap

Om te zeggen dat iets meer uitzonderlijk is dan iets anders, gebruik je 'uitzonderlijker'. Bijvoorbeeld: 'Deze dag was uitzonderlijker dan gisteren'.

Grondvorm: uitzonderlijker; "Deze test was uitzonderlijker dan de vorige."
Met "dan": uitzonderlijker dan; "Zijn resultaat was uitzonderlijker dan dat van zijn klasgenoten."

Overtreffende trap

Om te zeggen dat iets het meest uitzonderlijk is, gebruik je 'uitzonderlijkst' (na 'zijn') of 'uitzonderlijkste' (voor een zelfstandig naamwoord). Bijvoorbeeld: 'Dit is het uitzonderlijkste wat ik ooit heb gezien'.

Attributief: uitzonderlijkste; "Dit is de uitzonderlijkste gebeurtenis van het jaar."
Predicatief: uitzonderlijkst; "Dit boek is het uitzonderlijkst van allemaal."

Belangrijke opmerkingen

spelling:Bij de vergrotende en overtreffende trap wordt soms 'uitzonderlijkere' of 'uitzonderlijkste' gebruikt, maar 'uitzonderlijker' en 'uitzonderlijkst' zijn gebruikelijker.
usage:'Uitzonderlijk' wordt vaak gebruikt om iets te benadrukken dat niet vaak voorkomt of heel bijzonder is.

Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.