Vanavond
Grondvorm
'Vanavond' betekent 'deze avond' of 'tijdens de avond van vandaag'. Het wordt gebruikt om te praten over dingen die je vandaag in de avond doet of die vandaag in de avond gebeuren. Het is een specifiek tijdstip en kan niet gebruikt worden voor andere avonden (bijv. gisteravond of morgenavond).
Posities in de zin
begin van de zin (nadruk op tijd)
De nadruk ligt op het tijdstip. Het is duidelijk dat het om vanavond gaat, niet een andere avond.
midden in de zin (na het onderwerp en de persoonsvorm)
Neutrale positie. Het tijdstip is belangrijk, maar niet het belangrijkste in de zin.
eind van de zin (neutraal of licht nadruk)
Licht nadruk op het tijdstip, maar de handeling (eten) is belangrijker.
Vergrotende trap
Vanavond is een tijdsaanduiding en heeft geen vergrotende of overtreffende trap. Je kunt wel vergelijken met andere tijdsaanduidingen, bijvoorbeeld: 'Ik ga liever morgenavond dan vanavond.'
Overtreffende trap
Vanavond is een specifiek tijdstip en kan niet in de overtreffende trap gebruikt worden.
Veelgebruikte combinaties
met "met vrienden"
Vanavond wordt vaak gebruikt om plannen met vrienden aan te geven, vooral in informele contexten.
met "thuis"
Veelvoorkomende combinatie om aan te geven dat je niet weggaat.
met "werken"
Gebruikt om aan te geven dat je 's avonds werkt, vaak in een formele of neutrale context.
met "vroeg"
Combinatie om aan te geven dat je op een vroeg tijdstip iets doet tijdens de avond.
met "laat"
Combinatie om aan te geven dat je op een laat tijdstip iets doet tijdens de avond.
Vergelijkbare woorden
deze avond
Betekent hetzelfde als 'vanavond', maar wordt iets minder vaak gebruikt in spreektaal. Het is iets formeler.
s avonds
Dit betekent 'tijdens de avond', maar het is niet specifiek voor vandaag. Het kan elke avond betekenen.
Belangrijke opmerkingen
- usage:Vanavond verwijst altijd naar de avond van de huidige dag. Als je 's ochtends of 's middags praat, betekent 'vanavond' nog steeds de komende avond. Als het al nacht is, kan 'vanavond' soms nog gebruikt worden om terug te verwijzen naar de avond die net voorbij is, maar dit is minder gebruikelijk.
- position:Als je 'vanavond' aan het begin van de zin zet, kan het soms klinken alsof je een tegenstelling maakt met een andere tijd. Bijvoorbeeld: 'Vanavond ga ik uit, maar morgen blijf ik thuis.'
- register:In formele teksten of aankondigingen wordt soms 'deze avond' gebruikt in plaats van 'vanavond', maar de betekenis is hetzelfde.
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.