Voorbij
Basisgebruik
'Voorbij' is een voorzetsel dat zowel ruimtelijke als tijdelijke betekenissen heeft. Het geeft aan dat iets verder is dan een bepaald punt of dat iets afgelopen is. Het wordt vaak gebruikt in combinatie met werkwoorden van beweging of toestand.
Geeft aan dat iets of iemand verder is dan een bepaald punt in ruimte of tijd. Kan ook betekenen dat iets voorbij (afgelopen) is.
Veelgebruikte patronen
ruimtelijk (plaats)
Gebruikt om aan te geven dat iets verder is dan een bepaald punt in de ruimte. Vaak met werkwoorden van beweging of locatie (liggen, staan, gaan, lopen).
tijdelijk (tijd)
Gebruikt om aan te geven dat iets afgelopen of voltooid is. Vaak met werkwoorden zoals 'zijn', 'gaan' of 'komen'.
figuurlijk gebruik
Kan figuurlijk gebruikt worden om aan te geven dat iets (bijvoorbeeld een probleem of fase) achter de rug is.
Werkwoordcombinaties
zijn
Aangeven dat iets afgelopen is (tijd).
gaan
Beweging langs of voorbij een punt (ruimte).
lopen
Beweging langs of voorbij een punt (ruimte).
liggen
Locatie verder dan een bepaald punt (ruimte).
komen
Aankomen bij een punt waar iets voorbij is (tijd of ruimte).
Belangrijke opmerkingen
- usage:'Voorbij' wordt vaak gebruikt in combinatie met 'het' om een specifiek punt aan te duiden (bijv. 'voorbij het station').
- position:In tijdelijke betekenissen staat 'voorbij' vaak aan het einde van de zin (bijv. 'De les is voorbij.').
- register:'Voorbij' is neutraal en wordt in zowel formele als informele contexten gebruikt.
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.