Waardoor
Grondvorm
'Waardoor' wordt gebruikt om een oorzaak of reden aan te geven die leidt tot een gevolg. Het verbindt twee zinnen en legt de nadruk op de relatie tussen oorzaak en gevolg. Het is formeler dan 'daardoor' of 'hierdoor'.
Posities in de zin
begin van de bijzin (na hoofdzin)
De oorzaak (waardoor) wordt benadrukt als gevolg van de hoofdzin.
midden in de bijzin (na onderwerp)
Minder gebruikelijk; de nadruk ligt meer op het onderwerp van de bijzin.
in vraagzinnen (inversie)
De vraag richt zich direct op de oorzaak.
Vergrotende trap
Het woord 'waardoor' is een voornaamwoordelijk bijwoord en heeft geen vergrotende of overtreffende trap. Het drukt altijd een oorzaak-gevolgrelatie uit zonder gradatie.
Overtreffende trap
Zie opmerking bij 'comparative'.
Veelgebruikte combinaties
met "daardoor"
'Daardoor' wordt vaak gebruikt als synoniem van 'waardoor', maar 'waardoor' is formeler en wordt vaker in schrijftaal gebruikt.
met "zodat"
'Zodat' drukt ook een gevolg uit, maar legt meer nadruk op het doel of de intentie achter de handeling.
met "hierdoor"
'Hierdoor' wordt gebruikt om naar een oorzaak te verwijzen die net genoemd is, vaak in informele contexten.
Vergelijkbare woorden
daardoor
Minder formeel dan 'waardoor', vaker gebruikt in spreektaal. Verwijst naar een oorzaak die eerder is genoemd.
hierdoor
Informeel, verwijst direct naar een oorzaak die net is genoemd. Vaak gebruikt in gesproken Nederlands.
zodat
Drukt een doel of intentie uit in plaats van een directe oorzaak-gevolgrelatie.
Belangrijke opmerkingen
- usage:'Waardoor' kan niet worden gebruikt om naar personen te verwijzen. Bij personen gebruik je 'door wie'. Bijv.: 'De man, door wie ik geholpen werd, was vriendelijk.'
- position:In complexe zinnen kan 'waardoor' soms verwarring veroorzaken. Zorg ervoor dat de oorzaak en het gevolg duidelijk met elkaar verbonden zijn.
- register:Vermijd 'waardoor' in zeer informele gesprekken of teksten. Kies in die gevallen voor 'daardoor' of 'hierdoor'.
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.