Waarheid
Enkelvoudsvormen
'Waarheid' wordt meestal in het enkelvoud gebruikt als het gaat om het algemene concept van waarheid. Het is een abstract zelfstandig naamwoord.
- Bepaald (de/het)
- Onbepaald (een)
- Zonder lidwoord
Meervoudsvormen
'Waarheden' wordt gebruikt als er meerdere specifieke waarheden bedoeld worden, bijvoorbeeld verschillende feiten of uitspraken die waar zijn.
- Bepaald (de)
- Zonder lidwoord
Verkleinwoord
Het diminutief 'waarheidje' wordt zelden gebruikt en kan een ironische of verkleinende betekenis hebben, alsof de waarheid minder belangrijk of serieus is.
informeel
Veelgebruikte samenstellingen
waarheidsvinding
het proces om de waarheid te achterhalen
halve waarheid
een uitspraak die maar gedeeltelijk waar is
waarheidsgetrouw
precies zoals het echt is
Veelgebruikte woordcombinaties
vertellen
'De waarheid vertellen' betekent eerlijk zijn over wat er gebeurd is.
onder ogen zien
Dit betekent dat je een onaangename waarheid moet accepteren.
verbergen
Dit betekent dat iemand de waarheid niet wil laten weten.
spreekt
Dit betekent dat de waarheid duidelijk is zonder uitleg.
Belangrijke opmerkingen
- countability:'Waarheid' is meestal ontelbaar als het gaat om het algemene concept (bijv. 'Waarheid is belangrijk'). Het kan wel telbaar zijn als het gaat om specifieke waarheden (bijv. 'verschillende waarheden').
- usage:In uitdrukkingen zoals 'de naakte waarheid' of 'de harde waarheid' wordt 'waarheid' vaak gebruikt om een onaangename of directe waarheid aan te duiden.
- irregular:Het woord 'waarheid' heeft geen onregelmatige vormen, maar het diminutief 'waarheidje' is ongebruikelijk en heeft een speciale (vaak ironische) betekenis.
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.