Waarmee
Grondvorm
'Waarmee' is een voornaamwoordelijk bijwoord dat verwijst naar een middel, gereedschap of manier. Het combineert 'waar' (vragend voornaamwoord) en 'mee' (voorzetsel). Het wordt vaak gebruikt in vragen en bijzinnen om te vragen naar of te verwijzen naar iets waarmee een actie wordt uitgevoerd.
Posities in de zin
begin van de zin (formeler)
De nadruk ligt op het middel of de manier. Vaak gebruikt in formele of neutrale contexten.
midden in de zin (na het onderwerp)
Neutrale nadruk, vaak gebruikt in informele en formele contexten.
gesplitst (waar + mee)
Informeel, vaak in spreektaal. De nadruk ligt op het middel of de manier.
Vergrotende trap
Het woord 'waarmee' is een voornaamwoordelijk bijwoord en heeft geen vergrotende of overtreffende trap. Het verwijst naar een middel of manier en kan niet vergeleken worden.
Overtreffende trap
Zie opmerking bij 'comparative'.
Veelgebruikte combinaties
met "werken"
'Waarmee' wordt vaak gebruikt om te vragen naar het gereedschap of middel waarmee iemand werkt.
met "maken"
Gebruikt om te vragen naar het materiaal of gereedschap waarmee iets gemaakt is.
met "repareren"
Vaak gebruikt om te vragen naar het gereedschap of middel om iets te repareren.
met "beginnen"
Gebruikt om te vragen naar het startpunt of middel om een taak te beginnen.
Vergelijkbare woorden
met wat
Directer en iets informeler dan 'waarmee'. Wordt vaak gebruikt in alledaagse spreektaal.
hoe
Verwijst naar de manier in plaats van het middel. Minder specifiek dan 'waarmee'.
met welk(e)
Formeler en specifieker, vaak gebruikt als het gaat om een keuze uit meerdere opties.
Belangrijke opmerkingen
- usage:'Waarmee' wordt vaak gebruikt in combinatie met werkwoorden die een handeling met een middel of gereedschap uitdrukken, zoals 'werken', 'maken', 'repareren' en 'schrijven'.
- position:In formele schrijftaal wordt 'waarmee' vaak aan het begin van een bijzin geplaatst, terwijl in spreektaal de gesplitste vorm ('waar ... mee') gebruikelijker is.
- irregular:'Waarmee' kan niet in alle zinnen gebruikt worden waar je 'met wat' zou gebruiken. Bijvoorbeeld: 'Met wat voor een auto rij je?' kan niet vervangen worden door 'Waarmee voor een auto rij je?'.
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.