Waarvan
Grondvorm
'Waarvan' is een voornaamwoordelijk bijwoord dat verwijst naar iets dat eerder genoemd is (het antecedent). Het combineert 'waar' met het voorzetsel 'van' en wordt gebruikt om een relatie aan te geven, zoals bezit, oorsprong, of samenstelling. Het is formeler dan 'waar ... van' en wordt vooral in geschreven taal gebruikt.
Posities in de zin
begin van de bijzin (na het antecedent)
Het antecedent ('het huis') krijgt extra aandacht.
na een voorzetsel (in formele of schrijftaal)
Formeler en nadruk op de relatie tussen de delen van de zin.
in vraagzinnen (informeel vaak vervangen door 'waar ... van')
Formeler, vaak in geschreven taal.
Vergrotende trap
'Waarvan' heeft geen vergrotende of overtreffende trap, omdat het een betrekkelijk voornaamwoordelijk bijwoord is.
Overtreffende trap
'Waarvan' wordt niet gebruikt in superlatieven.
Veelgebruikte combinaties
met "houden"
'Waarvan' wordt vaak gebruikt met 'houden' om aan te geven waar iemand van houdt.
met "dromen"
Gebruikt om een wens of ideaal uit te drukken.
met "bestaan"
Gebruikt om de samenstelling van iets te beschrijven.
met "weten"
Vaak gebruikt in combinatie met werkwoorden die kennis of onzekerheid uitdrukken.
Vergelijkbare woorden
waar ... van
Informeel en gebruikelijker in spreektaal. Het wordt gesplitst in de zin.
van wie (voor personen)
Gebruikt voor personen in plaats van dingen. 'Waarvan' wordt meestal voor dingen gebruikt.
waaruit
Gebruikt om oorsprong of samenstelling aan te geven, maar met een iets andere focus (meer op 'uit' dan op 'van').
Belangrijke opmerkingen
- irregular:'Waarvan' heeft geen meervoudsvorm of verbuigingen. Het blijft altijd 'waarvan'.
- position:In vraagzinnen wordt 'waarvan' vaak vervangen door 'waar ... van' in spreektaal. Bijvoorbeeld: 'Waarvan is dit gemaakt?' (formeel) vs. 'Waar is dit van gemaakt?' (informeel).
- usage:'Waarvan' wordt meestal gebruikt voor dingen, niet voor personen. Voor personen gebruik je 'van wie'. Bijvoorbeeld: 'De vrouw van wie ik hou' (niet: 'waarvan').
- register:In formele teksten, zoals wetgeving of wetenschappelijke artikelen, wordt 'waarvan' vaker gebruikt dan in alledaagse gesprekken.
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.