Waarvoor
Grondvorm
'Waarvoor' is een voornaamwoordelijk bijwoord dat gebruikt wordt om naar het doel, de reden of de bestemming van iets te vragen of te verwijzen. Het combineert 'waar' (plaats of zaak) met 'voor' (doel of reden). Het wordt vaak gebruikt in vraagzinnen of bijzinnen om meer informatie te geven over waar iets voor dient of waarom iets gebeurt.
Posities in de zin
begin van de zin (vraagzin)
Directe vraag, focus op het doel of de reden.
midden van de zin (na het onderwerp)
Informatie toevoegen over het doel, minder direct dan aan het begin.
na een voorzetsel (in combinatie met andere woorden)
Formeler, vaak in geschreven taal of formele spraak.
Vergrotende trap
'Waarvoor' heeft geen vergrotende of overtreffende trap, omdat het een voornaamwoordelijk bijwoord is dat naar een doel of reden verwijst.
Overtreffende trap
Zie opmerking bij 'comparative'.
Veelgebruikte combinaties
met "gebruiken"
'Waarvoor' wordt vaak gebruikt om naar het doel van een object of handeling te vragen, vooral in combinatie met 'gebruiken'.
met "bedoeld zijn"
Vaak gebruikt om te vragen of uit te leggen waar iets voor dient.
met "redenen"
In formele contexten wordt 'waarvoor' gebruikt om naar redenen of doelen te verwijzen.
met "nodig hebben"
Gebruikt om naar de noodzaak of het doel van iets te vragen.
Vergelijkbare woorden
waar ... voor
Minder formeel, vaker gebruikt in spreektaal. De delen van het bijwoord staan gescheiden in de zin.
met welk doel
Formeler en explicieter, vaak gebruikt in geschreven taal of formele contexten.
om welke reden
Formeler, legt meer nadruk op de reden dan op het doel.
Belangrijke opmerkingen
- usage:'Waarvoor' wordt vaak gebruikt in combinatie met werkwoorden die een doel of reden uitdrukken, zoals 'gebruiken', 'bedoeld zijn', 'nodig hebben' of 'dienen'.
- position:In vraagzinnen kan 'waarvoor' niet gesplitst worden (bijv. niet 'Voor waar gebruik je dit?'). In bijzinnen kan het wel voorkomen na een voorzetsel (bijv. 'de reden waarvoor').
- register:In informele gesprekken wordt 'waarvoor' vaak vervangen door 'waar ... voor'. Bijvoorbeeld: 'Waar is dit voor?' in plaats van 'Waarvoor is dit?'.
- irregular:'Waarvoor' is een samengesteld voornaamwoordelijk bijwoord en heeft geen vergrotende of overtreffende trap. Het kan niet verbogen worden.
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.