Zelf

hetZelfstandig naamwoordA1

Betekenissen←Grammatica→

Enkelvoudsvormen

'Zelf' wordt meestal in het enkelvoud gebruikt omdat het verwijst naar één persoon of één entiteit. Het is een abstract begrip dat niet vaak in het meervoud voorkomt, behalve in filosofische of psychologische discussies.

Bepaald (de/het): het zelf; "Het zelf is een belangrijk concept in de psychologie."
Onbepaald (een): een zelf; "Ieder mens heeft een zelf dat uniek is."
Zonder lidwoord: zelf; "Zelfkennis is de eerste stap naar persoonlijke groei."

Meervoudsvormen

Het meervoud 'zelven' is zeldzaam en wordt vooral gebruikt in theoretische of filosofische contexten, bijvoorbeeld als men het heeft over meerdere aspecten van een persoonlijkheid.

Bepaald (de): de zelven; "In de filosofie worden de zelven soms besproken als meervoudige entiteiten."
Zonder lidwoord: zelven; "Verschillende zelven kunnen in één persoon bestaan."

Verkleinwoord

Het verkleinwoord 'zelfje' wordt zelden gebruikt en klinkt informeel of poëtisch. Het kan een gevoel van tederheid of speelsheid uitdrukken.

informeel/poëtisch

Veelgebruikte samenstellingen

zelfbeeld
hoe iemand over zichzelf denkt
zelfvertrouwen
het geloof in jezelf
zelfkennis
kennis over jezelf
zelfstandigheid
het vermogen om zelf dingen te doen
zelfreflectie
nadenken over jezelf en je gedrag

Veelgebruikte woordcombinaties

ontdekken
'Zelf' wordt vaak gebruikt met werkwoorden die te maken hebben met persoonlijke groei of bewustwording.
kennen
Vaak gebruikt in combinatie met werkwoorden die kennis of begrip uitdrukken.
ontwikkelen
Veel gebruikt in contexten van persoonlijke of professionele groei.
verlies van
Gebruikt in psychologische of medische contexten.

Belangrijke opmerkingen

irregular:'Zelf' heeft geen onregelmatige vormen, maar het meervoud 'zelven' is zeer zeldzaam en wordt bijna alleen in specifieke theoretische contexten gebruikt.
usage:In het dagelijks Nederlands wordt 'zelf' vaak gebruikt als deel van een voornaamwoord (bijvoorbeeld 'mezelf', 'jezelf') en minder vaak als zelfstandig naamwoord. Als zelfstandig naamwoord komt het vooral voor in vaste uitdrukkingen en samenstellingen.
countability:'Zelf' is meestal een ontelbaar zelfstandig naamwoord, omdat het een abstract concept is. Het meervoud 'zelven' is mogelijk, maar wordt bijna nooit gebruikt.
register:In formele teksten (bijvoorbeeld psychologieboeken) wordt 'zelf' vaker gebruikt als zelfstandig naamwoord. In informele gesprekken zeggen mensen eerder 'ikzelf' of 'jezelf' in plaats van 'het zelf'.

Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.