Zelf
Demonstrative
Legt nadruk op een persoon of zaak; zelfstandig of bijvoeglijk gebruikt.
Betekent 'ook' of 'inclusief', vaak om verrassing uit te drukken.
Personal
Wederkerend voornaamwoord voor 'ik' (reflexief).
Wederkerend voornaamwoord voor 'jij' (reflexief, informeel).
Wederkerend voornaamwoord voor 'u' (reflexief, formeel).
Wederkerend voornaamwoord voor 'hij/zij/het/zij' (reflexief, enkelvoud en meervoud 3e persoon).
Wederkerend voornaamwoord voor 'wij' (reflexief).
Wederkerend voornaamwoord voor 'jullie' (reflexief, informeel meervoud).
Positieregels
'Zelf' volgt meestal direct na het woord waar het nadruk op legt.
'Zelf' versterkt de rol van het onderwerp of object dat eraan voorafgaat.
Bij wederkerende voornaamwoorden is '-zelf' al verbonden aan het voornaamwoord.
'Mezelf' vormt één geheel; extra 'zelf' is alleen nodig voor sterke nadruk.
'Zelfs' staat meestal vooraan of direct voor het benadrukte woord.
'Zelfs' is een ander woord: het drukt verrassing of inclusie uit.
Belangrijke opmerkingen
- usage:'Zelf' legt nadruk op wie de actie uitvoert; werkt in formele en informele contexten.
- formal:In formele contexten gebruik je 'uzelf' voor de beleefdheidsvorm 'u'.
- informal:In informele contexten gebruik je 'jezelf' voor 'jij'.
- usage:Vaste combinaties: 'door zichzelf' (onafhankelijk), 'voor zichzelf' (voor eigen rekening).
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.