Ziel

deZelfstandig naamwoordA2

Betekenissen←Grammatica→

Enkelvoudsvormen

'Ziel' wordt meestal in het enkelvoud gebruikt, vooral in figuurlijke of spirituele betekenissen. Het kan verwijzen naar het innerlijke leven, de persoonlijkheid of het geestelijke deel van een mens. In sommige uitdrukkingen wordt het ook gebruikt om 'persoon' te betekenen (bijv. 'geen ziel').

Bepaald (de/het): de ziel; "De ziel van deze muziek is heel bijzonder."
Onbepaald (een): een ziel; "Er was geen ziel op straat tijdens de storm."
Zonder lidwoord: ziel; "Ziel en lichaam moeten in balans zijn."

Meervoudsvormen

Het meervoud 'zielen' wordt minder vaak gebruikt, maar komt voor in religieuze of filosofische contexten (bijv. 'de zielen van de overledenen'). In informele taal kan het ook gebruikt worden om 'mensen' aan te duiden (bijv. 'duizenden zielen').

Bepaald (de): de zielen; "De zielen van de overledenen rusten in vrede."
Zonder lidwoord: zielen; "Er waren duizenden zielen in de kerk."

Verkleinwoord

Gebruikt om genegenheid of tederheid uit te drukken, vaak voor kinderen of dieren. Kan ook ironisch gebruikt worden.

informeel

Veelgebruikte samenstellingen

zielzorger
iemand die geestelijke zorg verleent, zoals een priester of pastor
zielsrust
innerlijke rust of vrede
zielsverwant
iemand met wie je een sterke geestelijke of emotionele band hebt
zielig
medelijden opwekkend, triest

Veelgebruikte woordcombinaties

redden
Vaak gebruikt in religieuze of spirituele contexten, maar kan ook figuurlijk betekenen 'iemand helpen'.
verliezen
Gebruikt in uitdrukkingen of metaforische contexten, vaak met een negatieve of dramatische lading.
zuiveren
Vaak gebruikt in spirituele of therapeutische contexten.
geen
Een vaste uitdrukking om aan te geven dat er niemand aanwezig is.

Belangrijke opmerkingen

usage:'Ziel' kan zowel letterlijk (religieus/spiritueel) als figuurlijk gebruikt worden. In figuurlijke zin kan het 'persoon' betekenen (bijv. 'geen ziel' = niemand).
countability:'Ziel' is meestal ontelbaar als het gaat om het innerlijke leven of de geest. Het is telbaar als het 'persoon' betekent (bijv. 'duizenden zielen').
irregular:Het diminutief 'zieltje' is regelmatig gevormd, maar wordt vooral informeel of met een affectieve lading gebruikt.
register:In formele of religieuze contexten wordt 'ziel' vaak gebruikt in combinatie met woorden als 'redden', 'zuiveren' of 'zorgen'. In informele taal komt het vooral voor in uitdrukkingen zoals 'geen ziel' of 'zielig'.

Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.