Air
Enkelvoudsvormen
'Lucht' is een zelfstandig naamwoord dat meestal enkelvoudig wordt gebruikt. Het verwijst naar het mengsel van gassen dat we inademen en dat de aarde omringt.
- Bepaald (de/het)
- Onbepaald (een)
- Zonder lidwoord
Meervoudsvormen
De meervoudsvorm 'luchten' wordt minder vaak gebruikt, maar kan voorkomen in contexten waar verschillende soorten of lagen lucht worden bedoeld, bijvoorbeeld in wetenschappelijke of literaire teksten.
- Bepaald (de)
- Zonder lidwoord
Verkleinwoord
Het verkleinwoord 'luchtje' wordt vaak gebruikt om een geur (meestal onaangenaam) aan te duiden. Het kan ook een lichte, subtiele lucht betekenen.
informeel
Veelgebruikte samenstellingen
luchtvervuiling
vervuiling van de lucht door schadelijke stoffen
luchtkwaliteit
hoe schoon of vervuild de lucht is
luchtvaart
het vliegen met vliegtuigen
luchtballon
een ballon die door de lucht zweeft
luchtpost
post die per vliegtuig wordt verzonden
Veelgebruikte woordcombinaties
frisse lucht
'Frisse lucht' betekent schone, verfrissende lucht, vaak buiten.
vervuilde lucht
'Vervuilde lucht' is lucht die schadelijke stoffen bevat.
lucht inademen
Dit betekent simpelweg ademen, vaak met nadruk op het opnemen van lucht.
lucht geven
Dit betekent dat er lucht in iets (bijvoorbeeld een band) moet worden gepompt.
in de open lucht
Dit betekent buiten, niet in een gebouw.
Belangrijke opmerkingen
- usage:'Lucht' wordt meestal als een niet-telbaar zelfstandig naamwoord gebruikt (je kunt niet zeggen 'twee luchten' in de betekenis van 'twee soorten lucht'). In de meervoudsvorm 'luchten' kan het soms wel telbaar zijn, bijvoorbeeld in poëtische of wetenschappelijke contexten.
- irregular:Het verkleinwoord 'luchtje' heeft een specifieke nuance en betekent vaak 'een (meestal onaangename) geur'. Het wordt niet gebruikt om 'kleine lucht' aan te duiden.
- countability:'Lucht' is over het algemeen niet telbaar. Je gebruikt het zonder lidwoord of met 'de'/'een' in algemene zin. In specifieke contexten (bijv. 'de luchten van de wereld') kan het meervoud wel voorkomen.
- register:In formele contexten (bijv. wetenschap, milieu) worden vaak samenstellingen gebruikt zoals 'luchtvervuiling' of 'luchtkwaliteit'. In informele contexten wordt 'lucht' vaak gebruikt in uitdrukkingen zoals 'een luchtje scheppen' (even naar buiten gaan).
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.