Zonder
Basisgebruik
'Zonder' is een voorzetsel dat een gebrek of afwezigheid aangeeft. Het kan zowel met zelfstandige naamwoorden als met werkwoorden (in de vorm van 'zonder te + infinitief') gebruikt worden. Het is belangrijk om te onthouden dat 'zonder' vaak een tegenstelling uitdrukt met 'met'.
Het woord 'zonder' betekent dat iets of iemand er niet is. Het geeft een gebrek of afwezigheid aan.
Veelgebruikte patronen
Algemeen gebruik (afwezigheid)
'Zonder' laat zien dat iets of iemand ontbreekt. In dit voorbeeld ontbreekt de telefoon niet.
Met zelfstandig naamwoord
'Zonder' wordt vaak gevolgd door een zelfstandig naamwoord om aan te geven wat er niet is.
Met infinitief + te (zonder te + werkwoord)
In formele zinnen of schrijftaal wordt 'zonder' soms gevolgd door 'te' en een infinitief om een actie aan te geven die niet gebeurt.
Werkwoordcombinaties
doen
iets niet gebruiken of niet hebben
gaan
ergens naartoe gaan zonder iets of iemand
zijn
een situatie beschrijven waarin iets of iemand ontbreekt
kunnen
aangeven dat iets onmogelijk is zonder iets anders
Belangrijke opmerkingen
- usage:'Zonder' wordt vaak gebruikt in combinatie met 'met' om contrast aan te geven, bijvoorbeeld: 'Met suiker smaakt het beter dan zonder.'
- position:'Zonder' staat meestal direct voor het woord of de constructie die aangeeft wat er ontbreekt.
- register:'Zonder' wordt in alle registers gebruikt: informeel, neutraal en formeel.
Ik heb dit woordenboek gebouwd als de meest complete Nederlandse leermiddel in zijn soort. Definities en voorbeelden zijn gegenereerd, dus je kunt af en toe een foutje tegenkomen — vertrouw op je gevoel.